Un filme cada semana...ou cada mes..."Cría cuervos".

    Con motivo do 50 aniversario deste filme, e da súa obtención do Gran Premio do Xurado do Festival de Cannes, ex aequo con La marquise d'O, de Éric Rohmer ( o xurado estaba presidido por Tennessee Williams e contaba, entre os seus membros, con Mario Vargas Llosa), recuperamos a recensión publicada en abril de 2023, como homenaxe, daquela, a Carlos Saura, morto en febreiro do mesno ano e un dos directores máis importantes e prolíficos da historia do noso cine. 

   Recentemente faleceu Carlos Saura, cineasta xa clásico antes da súa morte e, como homenaxe póstuma, comentaremos un dos seus filmes máis coñecidos.Nel, a protagonista adulta, mediante analepse (as anacronías son constantes na película) adoptando a perspectiva da nena (todo ollos, en sentido real e figurado)que foi,  lembra a vida dunha familia burguesa, a súa, na España das últimas décadas do franquismo. O matrimonio mal levado, a causa do machismo do pai, militar, e a insatisfacción da nai, muller frustrada gravemente enferma; as relacións entre criadas e señores...Quen vivise na España desa época recoñecerá esa sociedade, tan distinta da actual, vista cunha ollada fortemente crítica.

   Pero, ademais desa lectura realista  (algúns críticos falaron de "costumismo español") a película é tamén unha reflexión dura, por veces turbadora, sobre o mundo da infancia, todo menos idílico; o propio director afirmou que consideraba a infancia unha das etapas máis terribles do ser humano. Ana, a protagonista, é unha nena observadora, intelixente mais tamén cruel, implacable; non hai idealización da mente infantil senón que se mostran as luces e as sombras da psique humana, e intuímos os efectos da infelicidade e do desequilibrio que provén  da desestruturación familiar, no retrato dunha nena moi ferida. Ecos de Bergman, como suxeriu algunha crítica?

   Saura, cineasta de filmografía moi extensa e variada, introduce nas películas desta etapa, as máis complexas, escenas oníricas; nesta, a mestura entre realidade e irrealidade é menor que noutras, pero tamén se dá, e aprécianse ecos do seu admirado Buñuel.

   Cría Cuervos é un clásico do noso cine e, aínda sendo cine de autor, acadou certo éxito popular: desde o seu ambiguo título até a interpretación de Ana Torrent, con eses ollos cheos de vida propia, sen esquencer a banda sonora, na que destaca a canción "Porque te vas", que os que temos unha certa idade coñecemos e cantaruxamos máis dunha vez e que se converteu nun éxito internacional pese a que, parece ser, non gustaba a ninguén, excepto a Saura, que a mantivo no filme, como el mesmo dixo, coa súa teimosía aragonesa.

   Para concluir, lembremos que a película obtivo prestixiosos recoñecementos internacionais, o que é unha mostra máis da súa calidade.

                                                                                                 S.P.

   

Boletín verán 2026

 

Un filme cada semana...ou cada mes..."Mi querida señorita"

        Con motivo da recente estrea dunha nova versión, disque bastante libre e moi axeitada a  estes  tempos de reivindicación do universo LGTBIQ+, dun clásico do noso cine do tardofranquismo, adiantado ao seu tempo, emítese unha vez máis,  na televisión pública, o orixinal: "M querida señorita" de Jaime de Armiñán, e, unha vez máis véxoo e  comprobo que, pese a detalles de ambientación, que resultan anticuados, e algunha inverosimilitude argumental, conserva a garra que me impresionou no seu día e que o converteu nun clásico de culto. Pese ao atrevido do argumento, parece ser que foi un filme de bastante éxito comercial e, pese a que aínda existía a censura  o ano da súa estrea (1972, vivía Franco) conseguiu sorteala, o cal resulta bastante sorprendente. 

   A película foi definida como o que no seu día se chamou "cine trans" (hoxe cine LGTBIQ+), posto que narra a viaxe vital de Adela, "muller" con características sexuais ambiguas, á busca da súa verdadeira identidade sexual; tendo en conta que na época o tema era tabú e o nivel de coñecemento ao respecto era reducido, o filme resulta un meritorio achegamento, aínda que certamente hoxe resulte un pouco naíf e mesmo impreciso.

   Boa parte da forza do filme repousa sobre as excelentes interpretacións (que "actorazos" había daquela...), especialmente a da "parella" protagonista (que desprende o que hoxe se denomina "química")e moi en especial a do protagonista absoluto, José Luis López Vázquez, quen, parece, ao principio non quería facer un papel que, mesmo do punto de vista físico, non parecía o máis axeitado para el, bastante tendente, ademais,  ao histrionismo; un perigo isto último para dar credibilidde ao personaxe.  O resultado foi, porén, unha actuación sensible e sobria, que crea un filme que, basculando entre comedia e drama, provoca emocións intensas no espectador (ao cal colabora a elección do "Estudio número 3" de Chopin como banda sonora dos momentos máis emotivos). 

   A película bordea ás veces a fronteira entre o sublime e o ridículo, pero sae airosa e mantén a atención do espectador  até a última escena, unha desas escenas que quedaron para a historia dos finais máis impresionantes da historia do cine e que, parece, sorprendeu ao mesmísimo George Cukor (o filme concorreu aos Óscar na categoría de Mellor filme estranxeiro, que finalmente  gañou nada menos que Luis Buñuel) quen acabou contratando a López Vázquez para un pequeno papel.

   Aínda que "Mi querida señorita" foi fundamentalmente recoñecida pola súa temática transgresora, hai outras lecturas, complementarias a esta, que enriquecen o seu visionado. Así, nela móstrase a vida na España dos últimos anos do franquismo, especialmente na  sociedade pequeno burguesa de provincias (a primeira metade da película rodouse, por certo, en Galicia) cunha visión crítica, especialmente,  do papel reservado ás mulleres, co cal, a viaxe vital de Adela até chegar a Juan representaría a conquista da verdadeira identidade, o que dá ao filme un sentido bastante transcendental. É, ademais,  unha película  de amor, libre, transgresor, que estala na mencionada escena final, marabillosa.

   Se o noso alumnado acode a ver a versión actual , a de Netflix, seguramente máis acorde coa súa sensibilidade, pode tamén achegarse a este clásico que no seu día impresionou aos seus maiores e que xa é historia do noso cine.

                                                                                                                                S.P.                                                                      

   

 

Encontros con... Manuel Núñez Singala

 

Día do Libro

 

Un filme cada semana...ou cada mes..."Una quinta portuguesa".

    Nesta sección, tan  veterana no blog que é case vintage, nos últimos tempos publicamos recensións  sobre libros e filmes un pouco, ou bastante por veces,  antigos,  para dar a coñecer ao noso alumnado un tipo de obras coas que quizais non estean moi familiarizados e ás que o tempo concedeu, na súa maioría, a condición de clásicas. Noutras etapas, predominaron as recensións, feitas polos propios rapaces, de obras máis modernas, guiados polo criterio do agrado que lles produciron e, nalgúns casos, dos valores que lles transmitiron, criterio este último, moi en consonancia cos obxectivos transversais dos currículos educativos. Hoxe,  nestas datas nas que, ademais de celebrar os cristiáns a morte e resurrección de Xesucristo, se lembran valores fundamentais como a humanidade, a solidariedade ou a esperanza,   imos facer unha recensión dun filme estreado  recentemente, que  obtivo varios premios e boas críticas e que presenta os valores enriba mencionados. Un filme sinxelo, que louva a vida tranquila e os bos sentimentos, un "beatus ille"moderno desenvolvido no país irmán, que conta o proceso de curación vital dun profesor español que sofre unha perda emocional devastadora e que, aínda que de xeito non moi ortodoxo (suplanta a un xardineiro morto que acababa de coñecer) inicia unha nova vida  nunha fermosa quinta,  propiedade dunha muller, tamén ela mesma ferida por unha traxedia persoal e social: a guerra de descolonización de Angola; este último tema introduce, aínda que de xeito atípico, pois se presenta desde o punto de vista do antigo colonizador, o tema, sempre sensible, do colonialismo.

   A partir desta premisa, a película desnvolve un relato de encontros entre seres feridos que necesitan, ás veces rompendo co seu pasado, seguir adiante e encontrar o sentido das súas existencias. E ese sentido ás veces encóntrase en familias creadas polo afecto e non polos lazos de sangue, fóra do lugar de nacemento e do entorno onde se desenvolvía a vida até entón: temas tan de actualidade coma os novos modelos familiares e as migracións entran así no argumento.

   O filme ten un ton moroso, mesmo lírico por momentos, aínda que nun momento determinado se introduce un xiro de intriga (Quen é o "fantasma" do pasado de Manuel, o protagonista masculino,  que irrompe no entorno da súa vida anterior e ao que ten que voltar para resolver a perda que o levou á súa nova vida?), cunha resolución que fecha moi ben o filme.

    A película, como se dixo, transmite o valor das cousas naturais, da calma como xeito de vida, dos bos sentimentos. Todos os personaxes son boas persoas, que curan  como poden as feridas e continúan, axudándose mutuamente, confiando uns nos outros, polo que, aínda sendo un filme que se podería cualificar de realista, mostra unicamente a cara máis nobre da condición humana e deixa un gusto optimista e esperanzador.

   Centrándonos en aspectos técnicos, aínda que o filme, para un espectador, coma min,  sen grandes coñecementos cinematográficos, é, en xeral, correcto, no apartado das interpretacións, o protagonista resulta un personaxe pouco carismático, cuxa profundidade intelectual e a súa bonhomía se intentan transmitir a través dunha serenidade que resulta inexpresiva; tamén falta forza na relación entre el e a propietaria da quinta  onde se refuxia o que, ao ser esa relación un elemento fundamental da historia, resta emoción á narración. 

    Como apunte lingüístico , digamos que é  interesante  a utilización  dos idiomas español e portugués; neste último caso, nós, galegos, podemos desfrutar poder acceder, sen necesidade de subtítulos, á escoita dun idioma que nos é tan próximo.

                                                                                                                              S.P.

21M Día Mundial da Poesía